Η εξασφάλιση της καλής στοματικής υγείας του παιδιού είναι για το γονέα η καλύτερη επένδυση για το μέλλον διότι γίνεται εύκολα, δεν κοστίζει ακριβά και κρατάει μια ζωή. Ένα ολοκληρωμένο προληπτικό πρόγραμμα των στοματικών νοσημάτων στα παιδιά περιλαμβάνει:

1. Σωστή στοματική υγιεινή

Βούρτσισμα

• Το βούρτσισμα ξεκινά με την ανατολή του πρώτου νεογιλού δοντιού! Στην αρχή γίνεται καθαρισμός των δοντιών με υγρή γάζα ή με τις ειδικές δακτυλικές οδοντόβουρτσες μία με δύο φορές την ημέρα.
• Όταν ανατείλουν και οι νεογιλοί γομφίοι, τότε πρέπει τα δόντια να βουρτσίζονται με οδοντόκρεμα και οδοντόβουρτσα τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα. Ο παιδοδοντίατρος θα σας συμβουλέψει για το είδος της οδοντόκρεμας και της οδοντόβουρτσας που είναι κατάλληλο για την κάθε ηλικία και σύμφωνα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού.
• Οι γονείς πρέπει να βοηθούν τα παιδιά στο βούρτσισμα μέχρι την ηλικία των 7-8 ετών, διότι μέχρι αυτή την ηλικία δεν μπορούν να απομακρύνουν ικανοποιητικά την οδοντική πλάκα από τα δόντια τους.

Οδοντικό Νήμα

Το οδοντικό νήμα συστήνεται για τον καθαρισμό των επιφανειών των δοντιών που εφάπτονται μεταξύ τους και δεν μπορεί να καθαρίσει η οδοντόβουρτσα. Η χρήση του οδοντικού νήματος συνήθως ξεκινάει μετά την ολοκλήρωση του μόνιμου οδοντικού φραγμού. Η εκπαίδευση για τη σωστή χρήση του οδοντικού νήματος γίνεται από τον παιδοδοντίατρο.

Στοματικό Διάλυμα

Τα φθοριούχα στοματικά διαλύματα συμβάλουν στην πρόληψη της τερηδόνας μέσω της δράσης του φθορίου που περιέχουν. Η χρήση τους ξεκινά μετά την ηλικία των έξι ετών και ιδιαίτερα συστήνεται σε παιδιά υψηλού τερηδονικού κινδύνου, κατά τη διάρκεια της ορθοδοντικής θεραπείας ή σε περιπτώσεις οδοντικής ευαισθησίας. Η χρήση τόσο των φθοριούχων όσο και των αντιμικροβιακών στοματικών διαλυμάτων πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδοδοντίατρου.

2. Ισορροπημένη διατροφή

Οι βασικές διαιτητικές συνήθειες του παιδιού διαμορφώνονται στα πρώτα χρόνια της ζωή του και γι' αυτό είναι πολύ σημαντική η επιλογή των τροφών και οι σχετικές συνήθειες που καθιερώνονται από τη γέννηση. Καθοριστικό ρόλο για τη διαμόρφωση σωστής διατροφής παίζει το περιβάλλον που μεγαλώνει το παιδί και ιδιαίτερα οι γονείς του, οι οποίοι θα το καθοδηγήσουν σύμφωνα με το παράδειγμά τους και τις συμβουλές τους.

Αποφύγετε:

• τη ζάχαρη στο γάλα του παιδιού
• τις τροφές που περιέχουν πολλή ζάχαρη (καραμέλες, τσίχλες, μπισκότα, αναψυκτικά, ζαχαρούχοι χυμοί, ζελεδάκια, γλειφιτζούρια)
• τη συχνή λήψη των παραπάνω τροφών
• την παρατεταμένη κατακράτηση τροφής στο στόμα του παιδιού

Να ενθαρρύνετε το παιδί:

• να τρώει ικανοποιητικά στα κανονικό του γεύμα, ώστε να μειώσει το τσιμπολόγημα μεταξύ των γευμάτων.
• να μασάει την τροφή του καλά και να μην καταφεύγετε στη λύση των μαλακών ή αλεσμένων τροφών.
• να πίνει αρκετό νερό.
• να τρώει φρέσκα φρούτα και λαχανικά, που βοηθάνε εκτός των άλλων και στον αυτοκαθαρισμό του στόματος.

Και μην ξεχνάτε... το καλό παράδειγμα θα το δώσετε εσείς οι γονείς κάνοντας πράξη όλα τα παραπάνω.

3. Τακτικοί επανέλεγχοι και φθορίωση

Κάθε πότε πρέπει να επισκέπτεται το παιδί τον παιδοδοντίατρο;

Αυτό καθορίζεται από τις ανάγκες και το βαθμό τερηδονικού κινδύνου του παιδιού. Συνήθως μία με δύο φορές το χρόνο συνιστάται να επισκέπτεται ένα παιδί τον παιδοδοντίατρο για έλεγχο, καθαρισμό των δοντιών και φθορίωση. Σε ιδιαίτερες περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει καλή στοματική υγιεινή, με αποτέλεσμα την έξαρση τερηδόνας και ουλίτιδας, τότε οι επισκέψεις θα πρέπει να είναι πιο συχνές.

Φθορίωση

Το φθόριο είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόληψης της τερηδόνας. Η δράση του στην αδαμαντίνη (σμάλτο) των δοντιών είναι κυρίως τοπική, κάνοντάς τη πιο σκληρή και ανθεκτική ενάντια στα τερηδονογόνα οξέα που παράγονται από τα μικρόβια μέσα στο στόμα μας. Επιπλέον έχει και μία ήπια αντιμικροβιακή δράση ενάντια στα μικρόβια αυτά. Φθορίωση είναι η τοπική εφαρμογή φθορίου από τον παιδοδοντίατρο με τη μορφή ζελέ ή βερνικιού. Γίνεται μόνο στο οδοντιατρείο και έχει βρεθεί ότι συμβάλλει στη μείωση της τερηδόνας έως 40%.

Είναι ασφαλής η φθορίωση στα παιδιά;

Ναι, εφόσον γίνεται στο οδοντιατρείο υπό την επίβλεψη του παιδοδοντίατρου, οπότε αποτρέπεται η πιθανή κατάποση φθορίου από το παιδί. Το φθόριο είναι ασφαλές εφόσον η χρήση του γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδοδοντίατρου. Επίσης και οι γονείς θα πρέπει να προστατεύουν τα μικρά παιδιά από υπερβολική κατάποση φθοριούχου οδοντόκρεμας ή στοματικού διαλύματος στο σπίτι.

4. Προληπτικές καλύψεις οπών και σχισμών

Οι προληπτικές καλύψεις οπών και σχισμών είναι υγρές ρητίνες οι οποίες τοποθετούνται στις μασητικές επιφάνειες των οπισθίων δοντιών. Σκοπός τους είναι να προστατέψουν το δόντι από την εμφάνιση τερηδόνας, εξαιτίας της κάλυψης που παρέχουν στις στενές οπές και σχισμές των δοντιών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον καλύτερο καθαρισμό με την οδοντόβουρτσα και την αποφυγή συσσώρευσης τροφών και μικροβίων στις περιοχές αυτές. Η προστασία που παρέχουν οι καλύψεις εφόσον παραμείνουν στη θέση τους είναι 100%.

Πότε και πώς γίνεται η τοποθέτησή τους;

Η τοποθέτησή τους γίνεται όταν έχει ολοκληρωθεί η ανατολή του δοντιού στο στόμα του παιδιού, οπότε η ηλικία που γίνεται η εφαρμογή τους διαφέρει από παιδί σε παιδί ανάλογα με το ρυθμό ανατολής των δοντιών του. Η τοποθέτησή τους είναι απλή και γρήγορη χωρίς να χρειάζεται αναισθησία ή τροχισμός του δοντιού. Εξίσου σημαντική είναι και η παρακολούθηση από τον παιδοδοντίατρο, διότι μερικές φορές οι προληπτικές καλύψεις μπορεί να αποκολληθούν από το δόντι, οπότε χρειάζεται η επανατοποθέτησή τους.

Οι προληπτικές καλύψεις οπών και σχισμών θα πρέπει να είναι μέρος ενός ολοκληρωμένου προληπτικού προγράμματος και να συνδυάζονται με τακτικές εφαρμογές φθορίου, ώστε να επιτυγχάνεται ακόμη μεγαλύτερη προστασία από την τερηδόνα.